Voordat Michael Amott in 1996 de basis legde voor Arch Enemy, was hij al in de weer met Spiritual Beggars. Een band waarmee de Zweedse gitarist zich, in plaats van de death metal die hij vroeger met Carnage en nu met Arch Enemy maakt, focust op klassieke hardrock, heavy metal en - in de beginjaren - groovende stoner rock. Gevoed door nostalgie en een sterke hang naar de jaren zeventig. Na een aantal meer stoner-georiënteerde platen begint Spiritual Beggars met de komst van zanger Janne Christoffersson steeds meer zijn liefde voor traditionele hardrock uit te diepen, zoals te horen op het machtige ‘On Fire’ uit 2002 en het drie jaar later volgende ‘Demons’.

Én op het recent verschenen ‘Return To Zero’. Want de Zweedse formatie mag dan alwéér een nieuwe zanger te introduceren hebben, de lijn van de voorlaatste twee langspelers wordt ongestoord doorgetrokken. Amott en consorten hebben in de Griekse Apollo Papathanasio dan ook de ideale opvolger voor JB gevonden. Zodoende klinkt ‘Return To Zero’ vooral erg vertrouwd. Kort voor de release van ‘Return To Zero’ spreek ik met drummer Ludwig Witt, die om te beginnen de vijf jaar durende afwezigheid toelicht.
“De voornaamste reden daarvoor is eigenlijk Arch Enemy. Michael is het grootste deel van het jaar met Arch Enemy aan het touren, waardoor er weinig tijd overblijft voor Spiritual Beggars. En Opeth, de vaste band van onze toetsenist Per Wiberg, tourt zelfs nog meer dan Arch Enemy. De afwezigheid was dus vooral toe te schrijven aan volle agenda’s.”
Het had dus niks te maken met het vertrek van zanger Janne Christoffersson, die opstapte ten faveure van zijn eigen Grand Magus, en de installatie van zijn vervanger Apollo Papathanasio?
“Nee, dat heeft geen noemenswaardige vertraging opgeleverd.”
Kwam het vertrek van Janne niettemin als een verrassing voor jullie?
“Ja en nee. Op zich had ik het idee dat hij beide bands prima kon combineren, maar daar dacht hij zelf anders over. Hij vreesde dat de schema’s van beide bands vroeg of laat zouden botsen en hij wilde niet het risico lopen met Grand Magus bijvoorbeeld een tour te moeten afslaan, vanwege zijn verplichtingen aan Spiritual Beggars. Anderzijds wist ik dat áls hij ooit zou moeten kiezen, hij zou gaan voor Grand Magus. In tegenstelling tot SB is dat immers echt zijn eigen creatie. In dat opzicht verbaasde zijn vertrek me dus niet.”
En hoe is vervolgens de Griekse Apollo in beeld gekomen?
“Apollo is een goede bekende van me, met wie ik jarenlang in een coverband heb gespeeld. Hij volgt Spiritual Beggars al jaren en toen ik hem vertelde dat Janne de band ging verlaten, opperde hij dat hij wellicht een geschikte vervanger zou zijn. Ik nam dat in eerste instantie niet echt serieus, maar gaf niettemin door aan Michael dat Apollo geïnteresseerd was. Michael heeft toen op YouTube een aantal filmpjes van Apollo’s andere bands Firewind en Evil Masquerade bekeken en werd daar zo enthousiast van dat hij hem direct uitnodigde om een keer te komen jammen. Eenmaal in de oefenruimte klikte het eigenlijk meteen. De Spiritual Beggars-nummers die we hadden ingestudeerd, zong hij in één keer foutloos. Daarmee was de deal beklonken.”
Waarmee Apollo na Christian Sjöstrand, beter bekend als Spice, en Janne Christoffersson zanger nummer drie is voor de Zweedse formatie. Een zanger bovendien die de band, net als JB destijds, zo maar in de schoot geworpen kreeg. Voor menig band zou het vertrek van de zanger een ware nachtmerrie betekenen, maar Spiritual Beggars lijkt fluitend en zonder een centje pijn over te stappen van de ene op de andere vocalist. Wat is dat toch?
“Tja, dat is een goede vraag. Ik denk omdat het binnen deze band altijd Michael is geweest die de rol van frontman heeft vervuld. Van meet af aan is hij dus het meest bepalend voor de sound van de band. Michael schrijft namelijk niet alleen alle muziek, maar ook de zanglijnen en ongeveer vijfennegentig procent van de teksten.”
De stemmen van JB en Apollo lijken behoorlijk op elkaar. Dat maakte de wisseling van de wacht deze keer ook makkelijker, lijkt me.
“Het verschil tussen Spice en JB was inderdaad een stuk groter. Toen ik Apollo laatst in de oefenruimte hoorde zingen, verbaaste ik me er zelfs over hoe natuurlijk hij de rol van zanger van JB heeft overgenomen en hoe goed zijn stemgeluid eigenlijk bij Spiritual Beggars past.”
Spiritual Beggars is op ‘Return To Zero’ weer verder opgeschoven richting klassieke hardrock en heavy metal. Ten koste van de stoner rockinvloeden, die zo goed als weggefilterd zijn. Mee eens?
“Dat is een heel natuurlijke ontwikkeling geweest, die in zekere zin meegegroeid is met onze eigen muzikale interesses. Tegenwoordig luistert niemand in de band nog naar stoner rock. Zelf luister ik eigenlijk alleen maar oud hardrockspul en volgens mij geldt dat voor alle bandleden.”
Waar refereert de albumtitel naar?
“Geen idee. Michael is met die titel gekomen.”
Ik vraag dit omdat ‘Return To Zero’ niet klinkt als zomaar een titel, maar een waar een verhaal achter zit.
“Dat zou je inderdaad wel denken, ja. De band kent natuurlijk weer een nieuwe bezetting, dus dat zou je als een nieuw begin kunnen zien. Ik had me wellicht wat beter moeten laten informeren, maar ik moet je het antwoord helaas schuldig blijven.”
Dit versterkt het heersende beeld dat Spiritual Beggars een band is die volledig wordt gerund door Michael Amott en waarin de overige leden enkel uitvoeren wat hij dicteert. In hoeverre klopt dat beeld eigenlijk?
“Michael is absoluut de leider binnen de band. Maar niet op een slechte manier. Hij staat altijd open voor ideëen en suggesties. En wat ook niet onbelangrijk is, hij kent zijn beperkingen. Hij weet bijvoorbeeld dat ik een betere drummer ben dan hij en zal mij dus niet gaan vertellen hoe ik iets moet spelen. Ook zou ik mijn mening niet voor me houden als hij met een idee zou komen waar ik niets mee kan. Of hij zich wat van die kritiek zou aantrekken is weer een ander verhaal, haha. Maar ja, gelukkig is dat nog nooit voorgekomen.”
Gerco Zwiers
http://www.myspace.com/spiritualbeggars
Recensie 'Return To Zero'
Recensie 'Demons'