Op een maandag in juli is Iced Earth-opperhoofd Jon Schaffer neergestreken in het American Hotel in onze hoofdstad om de Nederlandse pers tekst en uitleg te verschaffen over het nieuwe ‘Something Wicked: Crucible Man Part 2’, Iced Earths tiende langspeler. Het album dat de door de achterban toegejuichte terugkeer markeert van zanger Matt Barlow, die de band in 2003 verliet voor een baan als politieagent. Ook blijft het daarmee samenhangende ontslag van Tim ‘Ripper’ Owens, die na Judas Priest ook bij Iced Earth zijn biezen kon pakken, zeker niet onbesproken.
De release van het nieuwe album staat voor de deur, de ‘verloren zoon’ is terug. Volgens mij zit ik tegenover een tevreden mens.
“Zeker weten. Ik ben erg gelukkig met de huidige situatie. Niet dat ik ontevreden ben met de albums die ik met Tim heb opgenomen, want dat is absoluut niet het geval. Maar met Matt terug in de band voelt het gewoon anders… beter. Vooral op het podium is de vibe nu weer precies zoals ‘ie moet zijn.”
En dat was met Tim niet het geval?
“Nee, niet echt. De optredens met hem waren oké, hoor. En ook de reacties op die shows waren altijd positief. Maar de chemie tussen hem en mij is nooit echt optimaal geweest.”
Ik las ergens dat je zei: ‘Nu Matt weer terug is, voelt de band weer compleet’.
“Ja, inderdaad. Met Matt terug in de band zijn Iced Earth-shows weer zoals ze horen te zijn. Matt heeft passie voor wat hij doet en is erg toegewijd aan de band. Een soort toewijding die Tim miste. Hij was altijd meer geïnteresseerd in zijn eigen ding. Tim is een van de beste heavy metalzangers die er zijn en zowel op het podium als in de studio heeft hij altijd kwaliteit geleverd. Maar tussen Matt en mij is er een speciale chemie. Iets spiritueels bijna. En dat is niet aan te leren, dat heb je of dat heb je niet. Het was te gek om weer samen met hem in de studio te zitten. Het was meteen alsof hij nooit is weg geweest. Aan Matts gretigheid kon ik merken dat hij dit gemist had en dat hij blij was weer terug te zijn.
Tim Owens heeft in diverse interviews gezegd niet erg te spreken te zijn over de manier waarop hij door jou uit de band is gezet.
“Ik wil daar eigenlijk niet teveel op in gaan. Weet je wat ’t is, als iemand ontslagen wordt, is een ego nogal eens gekrenkt en is zo iemand vaak geneigd een eigen versie van de waarheid te creëren. Tim heeft een versie van de realiteit gecreëerd waar hij mee zal moeten leven. En dat het moment van ontslag vlak voor kerst viel? I don’t give a shit. Mijn manier van werken is heel direct. Had ik dan, terwijl ik m’n besluit al had genomen, tijdens de feestdagen moeten doen alsof er niets aan de hand was en hem pas daarna inlichten?”
“Er is nooit een goed moment om zoiets te doen. Maar misschien vond hij het prettiger hoe hij bij Judas Priest is ontslagen. Die hebben eerst bijna anderhalf jaar met Rob Halford onderhandeld over zijn terugkeer en stuurden ondertussen allerlei tegenstrijdige berichten de wereld in. Zo werk ik nou eenmaal niet. Nadat ik het besluit had genomen om Tim te ontslaan, heb ik ervoor gezorgd dat hij binnen 48 uur op de hoogte was van dat nieuws. En hoe hij vervolgens met dat nieuws omgaat is aan hem.”
Tim is slechts één iemand in een lange rij met voormalig bandleden. Hoe verklaar je dat grote verloop?
“Voor mij staat het belang van de band altijd voorop. De consistentie van Iced Earth, dat je bij al onze platen na drie noten weet dat het Iced Earth is. En niet zonder succes, want Iced Earth verkoopt al vijftien jaar lang evenveel platen. Al die ex-leden doen er voor mij ook niet toe. Deze band draaiende houden is het enige dat voor mij telt. En als iemand niet in dat plaatje past, kan ik ‘m gewoon niet gebruiken, zo simpel is het. In elke band heb je wel een of twee mensen die de muzikale koers uitzetten. Bij Iced Earth ben ik dat. Ik doe bijna alles zelf. Een album opnemen doe ik vrijwel helemaal alleen. Voor het creëren van het Iced Earth-geluid heb ik dus niemand nodig.”
Kan het zijn dat jouw manier van leidinggeven voor sommigen een reden is geweest om te vertrekken?
“Misschien wel, maar who cares? De muziekindustrie is een ‘business’. Het is een hard wereldje. En als je je staande wil houden, moet je daar tegen opgewassen zijn. Om het te maken in deze ‘business’ is meer nodig dan talent alleen. Een dikke huid en doorzettingsvermogen zijn even belangrijk. In deze band ben ik degene die de beslissingen maakt en dat weet iedereen. Tim kan wel in interviews zeggen dat hij in de veronderstelling was toe te treden tot een band waar hij inspraak in muziek zou hebben, maar dat is flauwekul. Op het moment dat hij lid werd van deze band wist hij precies hoe de vork in de steel zat.”
“Het verhaal op ‘Framing Armageddon’ heeft een tijdspanne van tienduizend jaar. ‘Crucible Of Man’ begint zo’n tweeduizend jaar geleden met de geboorte van Set Abominae die in het eerste nummer ‘In Sacred Flames’ wordt beschreven. In de daaropvolgende nummers wordt stilgestaan bij een aantal belangrijke gebeurtenissen in zijn leven en gaat qua tijd door tot het heden, de ondergang van de mens.”
Op de single ‘I Walk Among You’, die voorafging aan de nieuwe plaat, zijn twee opnieuw opgenomen tracks te vinden van ‘Framing Armageddon’ met vocalen van Matt. Komt er ook een volledige remake van dat album?
“Zeker weten. Al voordat ‘Framing Armageddon’ verscheen, waren we met SPV overeengekomen dat er na het verschijnen van deel twee een boxset gaat komen. Daarin komen een hoop extra’s als meer artwork, een hardback boek met het complete verhaal en het nodige live-materiaal (verwachte release: eind 2008, begin 2009, red.). En dus een ‘Framing…’ met vocalen van Matt. Ik ben daar zelf erg over te spreken. Beide platen vertellen één verhaal en met dezelfde zanger vormen ze samen meer een geheel. Ik wil die continuïteit.”
“Dit is niet een poging van mij om Tim uit de geschiedenis van de band te wissen, want de al bestaande versie van ‘Framing Armageddon’ zal altijd verkrijgbaar blijven. Maar voor de fans die de plaat graag met Matts vocalen willen horen doen we die remake. Hoe dan ook, die boxset wordt dus echt een mooie package. Dat is ook de reden dat we van de afzonderlijke delen alleen een reguliere versie hebben uitgebracht en geen bonuseditie. Want als je na twee bonusedities nog een keer met zo’n ‘deluxe’ boxset komt, ben je je fans gewoon aan het oplichten.”
Jon was niet de enige die Matt graag zag terugkeren in de band. Ook fans gaven meer dan eens aan de zang van Barlow te missen en waren dan ook verheugd met het nieuws van Matts terugkeer.
“Er zijn ook veel fans die te spreken waren over Tims performance, maar tijdens de tours voor ‘Framing Armageddon’ vertelden veel trouwe fans me dat ze Matts vocalen misten in de band. Ik kon daar alleen maar op antwoorden dat ik hem ook miste. Op het moment dat Matt aangaf dat hij de band wilde verlaten, om een volledig nieuwe weg in te slaan, heb ik hem om weten te praten. En dat had ik niet moeten doen. Want toen we de vocalen voor ‘Framing Armageddon’ wilden opnemen, miste ik de passie in zijn stem en merkte dat hij zich niet volledig kon toewijden aan de band. Waarop ik de moeilijke beslissing heb moeten nemen de samenwerking op te schorten en op zoek te gaan naar een andere zanger om de klus te klaren.”
In de tussentijd verliezen Jon en Matt elkaar niet uit het oog. Al was het alleen al omdat ze familie van elkaar zijn – Matt is getrouwd met een zus van Jon. Maar over muziek werd niet gesproken, aldus Schaffer. Totdat Jon hoorde dat Matt zich bij de Deense progmetalband Pyramaze had gevoegd.
“Ik leidde daaruit af dat hij het spelen in een band mist. Waarop ik contact met hem heb opgenomen om te polsen hoe hij stond tegenover een eventuele terugkeer. In eerste instantie reageerde hij behoorlijk verbaasd, maar al snel stemde hij ermee in en was hij meteen bezig om te bekijken hoe hij het zingen in Iced Earth zou kunnen combineren met zijn andere baan.”
Want Matt mag dan weer terug zijn bij Iced Earth, hij blijft gewoon werken als politieagent. Een gevolg hiervan is dat de band minder vaak zal kunnen optreden. Zelf zei hij hier in een interview over: “Shows will be more limited, but grander.”
“Waar we eerder bijvoorbeeld tours van vijftig optredens deden, doen we er nu twintig. Maar met die optredens pakken we wel grootser uit met onder meer een grotere stageshow en een langere set. Maar tot op heden hebben we al meer shows kunnen boeken dan we van tevoren verwacht hadden. En de shows gaan gesmeerd. Matt heeft het momenteel uitstekend naar zijn zin in de band. He’s really feeling it. Dus wie weet.”
Wie weet stopt Matt als agent en gaat hij zich weer volledig op Iced Earth richten?
“Het zou zomaar kunnen.”
Gerco Zwiers
Website Iced Earth
Recensie 'The Crucible Of Man: Something Wicked Part 2'
Muziek van 'The Crucible Of Man: Something Wicked Part 2' op:
Myspace.com/icedearth
Recensie 'I Walk Among You ' (CD-Single)
