Eenieder die bekend is met het door Strapping Young Lad gebezigde repertoire weet dat diens releases allesbehalve vrijblijvende aangelegenheden zijn. 'Alien', het recent verschenen vierde album vormt daarop geen uitzondering. Opnieuw zijn de slapeloze nachten, de tomeloze woede en de panische radeloosheid bijna tastbaar.
Strapping Young Lad is van meet af aan het vehikel geweest waar de Canadeze multi-instrumentalist zijn torenhoge frustraties en ongebreidelde woede in kwijt heeft gekund. In eerste instantie richtte hij zijn woede tot de criticasters die geen goed woord over hadden voor zijn vocalen op het album 'Sex & Religion' van Steve Vai' uit 1993.
Op het voorlaatste titelloze album uit 2003 vormden de aanslagen van die beruchte 11 september de aanleiding voor een allesverzengend intense metalplaat. Voor het inmiddels vierde album lijkt er daarentegen geen direct aanwijsbare aanleiding te zijn. Sterker nog, in de biografie lees ik dat dit album moet worden gezien als 'slechts een freak out'.
"De redenen zijn er nog steeds. De teksten handelen nog altijd rond zware, persoonlijke thema's. Maar ik merk dat ik, naarmate ik ouder word, steeds minder de behoefte voel om aan elk nummer of album een zwaarwegende, vastomlijnde reden te verbinden. Voor mijn gevoel maak ik het daarmee belangrijker dan het eigenlijk is. Volgens mij is het voor de luisteraar ook helemaal niet van belang. Sterker nog, door de exacte redenen te kennen zul je je er zelfs minder snel in kunnen vinden en afhaken. Het enige dat telt is de energie die uitgaat van de muziek. Dat gevoel, die energie, dat willen we overbrengen."
"Eigenlijk zou dit album over van alles kunnen gaan. Als je de televisie aanzet is het non-stop moord, oorlog, verkrachting en ga zo maar door. Strapping is mijn reactie daarop. Het biedt mij de mogelijkheid om van mijn woede af te komen, zonder me af te hoeven reageren op de mensen in mijn directe omgeving. In feite is het schrijven van muziek een catharsische bezigheid voor me, iets dat je doet om je er beter door te voelen. Als ik mijn frustraties en woede niet met enige regelmaat van me af kan schreeuwen, draai ik door."
Zou niet gewoon ieder mens als uitlaatklep een extreme metalband moeten hebben?
"Dat zou een uitstekend idee zijn en als je dat niet wilt, listen to Strapping. Daar zijn onze albums ook voor. You really want to scream? Here, I'll do it for you. Onze platen zijn niets anders dan brute woedeuitbarstingen op muziek. Wil je het uitschreeuwen, maar kun je dat niet, luister de eerste drie tracks van 'Alien' en je voelt ongetwijfeld enige opluchting."
Hoewel er kleine verschillen zijn (zoals een wat digitaler geluid en een reeks naargeestige samples) sluit 'Alien' vrij logisch aan op het voorlaatste 'SYL' uit 2003 en ligt het in dezelfde lijn als het eerdere Strapping Young Lad-werk.
"Daar heb je wel gelijk in. Al was het niet het vooropgezette plan om een logische opvolger van ons vorige album te schrijven. Bij het schrijven van muziek ga ik nooit berekenend te werk, maar ga ik juist puur op mijn gevoel en intuïtie af. Ik probeer niet bewust materiaal te schrijven dat klinkt als Strapping, maar werk simpelweg de ideeën uit die in me opkomen, zonder ze te analyseren. Als artiest onthoud ik mij van analyses."
Een persdag als deze met tal van interviews waarin van je wordt verlangd tot vervelens toe je beweegredenen, gevoelens en motivaties op te lepelen, moet dan doodvermoeiend voor je zijn.
"Nee hoor, absoluut niet. Ik vind het geen enkel problemen om mijn muziek en dit album van uitleg te voorzien. En naar mijn idee is dat prima mogelijk zonder in te gaan op mijn persoonlijke beweegredenen of de specifieke aanleiding voor de verschillende nummers."
Het ingetogen Pink Floyd-achtige 'Two Weeks' staat in schril contrast met de algehele sonische hysterie op 'Alien'.
"Dat nummer is inderdaad volledig geïnspireerd door Pink Floyd. De zinsnede 'baby blue' komt zelfs rechtstreeks van 'The Wall'. Pink Floyd en Led Zeppelin zijn al sinds mijn kindsjaren mijn muzikale helden. Het album 'The Wall' ging bij mij door merg en been." Om zich vervolgens bijna te excuseren voor het introverte 'Two Weeks'. "Begrijp me niet verkeerd, ik ben echt bezeten van metal, maar na zes keiharde nummers raak ik meestal gewoon verveeld. Daarom hebben we deze track toegevoegd, zodat je als luisteraar even op adem kan komen. Zelfs metalheads hebben af en toe even rust nodig, weet je wel? Bovendien is SYL totaal geen dynamische band. We're on fifteen all the time. 'Two Weeks' is dus de broodnodige adempauze."
Heeft de toetreding van SYL-bassist Byron Stroud tot Fear Factory nog concrete gevolgen voor jullie gehad?
"Een positief gevolg is dat ik wat minder hoef te toeren. Het is niet dat ik er echt een hekel aan heb, maar het vergt wel veel van me. Eenmaal onderweg ben je constant op elkaar aangewezen, je hebt amper de tijd om tot jezelf te komen en dat breekt me doorgaans nogal op. Toeren betekent eigenlijk gedurende een week of zes fulltime de beest uithangen. Je kunt je daar wel voor afsluiten, maar dan heb je een dodelijk saaie tijd. Iedereen, band en crew, is namelijk continu 'on the roll'."
"Drinken is niet echt mijn ding. Ik drink zo nu en dan een biertje, maar hou er niet van om dronken te worden. Om me te ontspannen rook ik liever een joint. Maar als ik teveel ga blowen, verneuk ik m'n stembanden. Ik moet dus constant afwegingen maken en schipper voortdurend tussen meegaan in de uitspattingen, of m'n kop erbij houden en me dood vervelen."
Je hebt nooit een geheim gemaakt van je manische depressiviteit. Hoe zou je je huidige geestelijke gesteldheid willen omschrijven?
"Stabiel, ik voel ik me niet meer voortdurend totaal geïsoleerd van mijn omgeving op dit moment. Dat is wel eens anders geweest. Al heb ik nog steeds m'n momenten. Onder meer door wat ik met Strapping doe. Mezelf confronteren met mijn innerlijke angsten, gaat me niet in de koude kleren zitten en dat eist zijn tol. Na het maken van 'Alien' heb ik me drie maanden compleet radeloos gevoeld. Ik wilde niemand spreken, wilde nergens heen en zat opgesloten in mezelf. Maar ik kom er uiteindelijk altijd weer bovenop. Dat moet ook, meer opties zijn er niet."
Jouw psychische gesteldheid blijft in geen enkel interview met jou onbesproken. Ben je niet bang het verwijt te krijgen dat jij je depressies gebruikt als uithangbord om het product Strapping Young Lad mee te verkopen?
"Ik kan me zo'n reactie wel voorstellen, maar ik kan je zeggen dat dat nooit mijn intentie is geweest. Ik pretendeer niet gebukt te gaan onder het leven of zo. Fuck, iedereen lijdt, massa's mensen hebben het vele malen zwaarder te verduren dan ik. Het werd trouwens een standaard gespreksonderwerp na het uitkomen van 'Infinity' (in 1998, een album van zijn naar hemzelf vernoemde project, red.). Ik was toentertijd nogal geobsedeerd door religie en had bizarre waanideeën. Daardoor heb ik me met achterlijke uitspraken in diverse interviews onsterfelijk belachelijk gemaakt. De fouten die ik toentertijd heb gemaakt zijn dus openbaar, helaas."
"Ik ben trouwens meestal niet degene die het ter sprake brengt. Maar wanneer ik er tegenwoordig vragen over krijg, kan ik gelukkig zeggen dat ik dat niet nog eens wilde meemaken en dat dat ook absoluut niet zal gebeuren. Ach, misschien heeft mijn openheid over mijn manische depressies me juist sterker gemaakt, omdat ik heb moeten leren omgaan met te boek staan als een idioot."
Na 'City' uit 1995 heeft SYL een tijd op non-actief gestaan, waarna de aanslagen op 11 september 2001 de aanleiding is om de band uit de mottenballen te halen. Betekent dit dat de fans SYL's 'wederopstanding' aan Bin Laden en Al Quiada te danken hebben?
"Zij wellicht wel, maar ik ben ze allerminst dankbaar. I hate them for making me do it. Want het gevoel van waaruit Strapping songs ontstaan ben ik liever kwijt dan rijk. Ik ben niet geboren als metalzanger. Ik ben dat geworden omdat ik, als reactie op bepaalde gebeurtenissen in mijn leven, de behoefte kreeg om van me af te schreeuwen."
Denk je dat je de band ook nieuw leven in had geblazen wanneer '9/11' niet had plaatsgevonden?
"Waarschijnlijk niet." Na een lange stilte: "De negativiteit die voor mij noodzakelijk is om muziek voor Strapping te schrijven, moet ik namelijk écht voelen. Dat is ook waarom er meer dan vijf jaar zat tussen 'City' en 'Strapping Young Lad', omdat het gevoel er simpelweg niet was. Het toont nogmaals aan dat mijn gevoelens en Strapping onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn."
Dus SYL is enkel een noodzakelijk kwaad?
"Er zijn zeker bepaalde aspecten van het spelen in SYL waar ik echt van kan genieten. Het spelen van grote shows, een bijdrage leveren aan de huidige metalscene, samen met een hele hoop fantastische bands, dat vind ik echt geweldig, zonder meer. Maar ik doe het wel vanuit de gedachte dat als het niet anders kan, je er maar het beste van moet maken."
"Nou ja, niet anders kan. Kijk, als ik met deze band wil stoppen, kan dat natuurlijk op elk moment, maar ik kan nou eenmaal geen vredige, serene muziek maken als mijn hoofd vol zit met negatieve gedachten en gevoelens. Dus zolang ik die negativiteit in deze band kwijt kan, is de vredige muziek die ik maak helemaal puur. En zolang ik die negativiteit met me meedraag, moet ik doorgaan met het van me af te schrijven."
Hoop je dat er een moment komt waarop je geen SYL album meer 'hoeft' te maken?
"Oh god, ja absoluut! Gisteren? Nou, liever nog een dag eerder."
Voor fans van SYL is het dus maar te hopen dat je nooit het geluk zult vinden.
"Zo zou je dat kunnen zeggen. Maar ik kan je met enige zekerheid vertellen dat het komende album, of de daaropvolgende, onze laatste wordt. Vooral omdat ik vind dat ik hier op een gegeven moment te oud voor word. Het verbaast me al dat ik het nu, op mijn tweeëndertigste, nog doe. Dat had ik absoluut niet gedacht, toen ik de band op m'n drieëntwintigste oprichtte. Zo vreselijk vind ik het blijkbaar niet. Maar ik hoop wel dat ik het estafettestokje over een tijdje door kan geven."
Ondanks de zware muzikale kost laat SYL middels melige albumtitels als 'No Sleep Till Bedtime' en 'Aboot To Rock' en een grappende biografie op de website zien dat een gezonde dosis zelfspot en relativeringsvermogen de heren niet vreemd is.
"Lachen en schreeuwen zijn naar mijn idee vrij identieke emoties. En het is nou eenmaal erg belangrijk om dingen altijd te relativeren, om ze in het juiste perspectief te kunnen blijven zien. Niet dat we de indruk willen wekken een parodie op metal te zijn, want dat zijn we beslist niet. Ik ben opgegroeid met bands als Judas Priest, W.A.S.P. en Grim Reaper. En laten we eerlijk wezen, die bands nam je toch ook niet te serieus?"
"Het zijn bands die van hun optredens een ware show maakten, maar bij wie het wat de muziek betreft absoluut menens was. Met Strapping wil ik eenzelfde soort campy vibe creëren en dat combineren met intense en bloedserieuze muziek. Ik wil niet dat mensen naar een optreden van ons komen in de hoop dat die ervaring hun leven zal veranderen. Een concert is niets meer dan een avondje uit. Bier drinken, lol trappen en weer naar huis, that's it."
Gerco Zwiers
Website Strapping Young Lad
Recensie 'Alien'
